Hoe is het gesteld met het buitenspelen van kinderen in hun woonomgeving? Spelen kinderen wel nog buiten op straat en in hun eigen buurt? Welke kinderen zijn dat dan, op wat voor plekken zijn ze te vinden, en wat spelen ze? Dat is wat wij in kaart proberen te brengen in een reeks observatieonderzoeken over buitenspelen.
Wat maakt dit onderzoek zo bijzonder?
- Het onderzoek gebeurt via observaties, en wel in de volledige buurt waar kinderen wonen. De observaties tonen het feitelijke speelgedrag van kinderen (3-14 jaar), in heel de publieke ruimte van de wijken: straten, pleinen, parken, speelterreinen, sportveldjes…
- Het buitenspeelonderzoek is een herhaald onderzoek: wij deden gelijkaardig onderzoek in 1983, in 2008, in 2019 en in 2024. Zo krijgen we de evolutie van het buitenspelen doorheen de tijd in beeld.
- Die combinatie maakt ons buitenspeelonderzoek ook in internationaal opzicht uniek.
Welke gegevens halen we uit het onderzoek?
Het buitenspeelonderzoek is een kwantitatief onderzoek: de tellen hoeveel kinderen we zien spelen in de publieke ruimte van een aantal uiteenlopende wijken (11 in 1983, 7 in 2008 en 2019, 24 in 2024). We noteren wie die kinderen zijn naar leeftijd en gender, waar ze spelen, wat ze spelen en of ze al dan niet begeleid zijn. Zo observeren we elk buitenspeelonderzoek enkele duizenden kinderen.
We koppelen de observatiegegevens aan de demografische gegevens uit de precieze wijken waarover het gaat. Door het aantal geobserveerde spelende kinderen te vergelijken met het aantal kinderen dat in de wijk woont, kunnen we zien hoe druk een wijk bespeeld wordt, ook naar leeftijd en gender. Zo kunnen we wijken onderling vergelijken, én kunnen we wijken doorheen de tijd vergelijken. De 7 wijken die we in 2008 en 2019 observeerden, werden opnieuw onderzocht in het (meer uitgebreide) onderzoek van 2024. Zo kunnen we cijfermatig aantonen hoe sterk het buitenspelen achteruitgaat.
Tegelijk koppelen we de observatiegegevens aan de ruimtelijke structuur van de wijk. We weten uit de observaties waar welke kinderen wat spelen en die gegevens kunnen we linken aan de uiteenlopende soorten publieke ruimtes in de wijk: speel- en sportterreinen, maar ook pleinen en parken, straten, trage wegen... Zo kunnen we bijvoorbeeld zien of er in parken veel gesport wordt, en welke soorten ruimte heel overwegend jongens aantrekken. Ook daarin verschillen wijken onderling heel sterk.
