Educatie- en participatiepakket voor klimaatadaptatie en duurzame planning
Plan K is een educatief-participatief pakket met bijhorende methodieken om met tieners in dialoog te gaan over klimaatadaptatie, biodiversiteitsherstel en duurzame ruimtelijke transformaties. Het pakket is bedoeld voor een breed doelpubliek gaande van beleidsmakers, ruimtelijk ontwerpers en participatiedeskundigen tot leerkrachten en jeugdconsulenten.
Voor beleidsmakers, planners én leerkrachten
Plan K combineert zowel educatieve als participatieve doelstellingen, vanuit de ervaring dat beide elkaar versterken. Het pakket omvat vier flexibele methodieken, die je vrij kan aanpassen aan je eigen ruimtelijk project of context (onderwijs, jeugdwerk …). Er is ook een sjabloon toegevoegd om beleidsadvies te formuleren op basis van de sessies met kinderen en jongeren.
Als beleidsmaker, ontwerper of participatiebegeleider kan je er zowel op lokaal als op Vlaams niveau vrij mee aan de slag voor een omgevingsbeleid dat rekening houdt met kinderen en jongeren.
Ook MOS-medewerkers, leerkrachten, jeugdconsulenten en jeugdwerkers kunnen het inzetten (als geheel of met enkele onderdelen) om er met tieners mee in dialoog te gaan.
Het pakket is uitgetest met kinderen en jongeren tussen de 11 en 16 jaar. In de praktijk zijn de methodieken echter ook inzetbaar bij (of samen met) oudere leeftijdsgroepen.
Opbouw en inhoud van het pakket
Het pakket van Plan K bestaat uit een gids en vier methodieken die op elkaar volgen, maar ook afzonderlijk gebruikt kunnen worden. Elke methodiek omvat tools en hulpmiddelen. Dit kan leiden tot een beleidsadvies, waarvoor een sjabloon voorzien is.
1. De gids:
De gids is opgevat als een algemene handleiding voor Plan K. De gids geeft een overzicht van elke methodiek, met verwijzing naar het benodigde materiaal. Daarna is er voor elke methodiek een stappenplan uitgewerkt.
2. De methodieken:
In methodieken 1 en 2 staan educatieve doelstellingen centraal. Toch kunnen ook beleidsmakers of ontwerpers hier inzichten mee opdoen m.b.t. de ruimtelijke beleving en mening van tieners.
- Methodiek 1 omvat een inhoudelijke introductie tot klimaatadaptatie. Je zou dit zelfs een echte ‘les’ kunnen noemen.
- Methodiek 2 is een scenariospel waarbij kinderen en jongeren inzichten en ervaringen opdoen m.b.t. duurzame ruimtelijke (woon)keuzes en mobiliteit.
Methodiek 3A en 3B zijn ontwerpmethodieken, waarin participatie een grote rol speelt. Er zijn twee varianten van ontwerpmethodiek:
- Methodiek 3A omvat het ontwerpen van een nieuwe klimaatbestendige (woon)wijk. Standaard zijn er drie fictieve ontwikkelingslocaties voorzien, maar je kan hier ook een concrete ruimtelijke case nemen voor concrete participatie.
- Methodiek 3B omvat het klimaatbestendig maken van bestaande plekken in de gemeente (ofwel fictief, ofwel binnen een beleidsproject).
Deze methodieken zijn een ideale voorbereiding om daarna een diepgaande dialoog met beleidsverantwoordelijken (schepenen, stedenbouwkundig ambtenaren, projectleiders) te kunnen aangaan.
3. Beleidsadvies met sjabloon
Tot slot is er een sjabloon opgenomen dat houvast geeft voor het formuleren van een beleidsadvies op basis van deze methodieken.
Dit document en bijgaand materiaal is ontwikkeld door Kind & Samenleving, in opdracht van het Departement Omgeving en het Departement CJM van de Vlaamse Overheid. Het kadert binnen het traject ‘Omgeving voor de toekomst’ en sluit aan bij de beleidsverkenning ‘Sociale dimensie in het omgevingsbeleid’ van de Afdeling Beleidsontwikkeling en Juridische Ondersteuning. Het document kwam tot stand in samenwerking met De Ambrassade en dankzij inbreng van heel wat andere partners. Wij danken iedereen die op een of andere manier een bijdrage heeft geleverd.
