Wegenwerken jeugdvriendelijk maken

Pas het STOP-principe consequent toe bij werven: 
Focus eerst op stappers en fietsers, vervolgens op openbaar vervoer en pas daarna op gemotoriseerd verkeer. 

Bij werfsituaties betekent dit dat de continuïteit van voet- en fietsroutes prioritair wordt verzekerd, ook wanneer dit impact heeft op de doorstroming van auto’s. 

Toets elke tijdelijke inrichting aan de vraag: "Kan een 10- tot 14-jarige deze route zelfstandig, veilig en zonder twijfel gebruiken?". Kinderen en jongeren hebben een beperkter overzicht in complexe verkeerssituaties, reageren impulsiever, schatten snelheid en afstand minder goed in, lezen signalisatie anders dan volwassenen en kiezen vaak de meest directe route. 

Daarom moet de route eenvoudig leesbaar zijn, conflictpunten vermijden, voorspelbaar zijn en geen moeilijke manoeuvres vragen  

Tijdelijke routes moeten in één oogopslag duidelijk zijn. Gebruik voor de leesbaarheid consequente kleuren, doorlopende tijdelijke markeringen, herhalingen van wegwijzers, een duidelijke vooraankondiging en visuele bevestigingen na elk kruispunt of keuzepunt.

Voor kinderen werkt visuele logica beter dan tekst alleen. Denk aan pijlen op ooghoogte en op het wegdek, grote symbolen, korte boodschappen en leesbare signalisatie op kinderhoogte, en verwijs voor de richtingwijzers eerder naar plekken dan naar straatnamen. Dus bijvoorbeeld de kerk, het politiebureau... Daarbij kun je ook met symbolen werken.

Een bijzonder aandachtspunt bij werven is de interactie met werfverkeer. Voor kinderen en jongeren moet elk contact met zwaar verkeer maximaal vermeden worden. Voorzie fysieke afscheidingen, conflictvrije kruisingen, aparte oversteekmomenten en tijdelijke verkeerslichten waar nodig. Beperk de snelheid op belangrijke routes voor kinderen tot 30 km/u en voorzie bijkomende snelheidsremmende maatregelen. 

Veiligheid is meer dan ongevallen vermijden. De route moet ook veilig aanvoelen, zowel sociaal als fysiek. Zeker voor tieners is sociale veiligheid, vooral in het donker, een aandachtspunt. Daarbij is het belangrijk om te denken aan voldoende breedte, voldoende afstand tot autoverkeer, fysieke afscherming, vlakke en slipvrije verharding, geen losse platen, kabels of boordstenen, goede verlichting en geen smalle of donkere doorgangen.

Controleer tijdelijke voorzieningen niet enkel op plan. Fiets de route zelf af tijdens de ochtendspits, bij schooluren, in het donker, bij regenweer... Doe dit expliciet ook vanuit het perspectief van een jongere fietser. Idealiter test je de routes met kinderen/jongeren (en ouders) zelf.

Wat voor volwassenen een overzienbaar risico is, is voor kinderen soms net moeilijk of gevaarlijker. Zet regelmatig de kindbril op om de werf te bekijken vanuit het kind. Denk hierbij bijvoorbeeld aan open sleuven of putten in het wegdek, opgebroken trottoirs met ongelijke tegels,  losse markeringen of kegels die gemakkelijk omvallen. 

Bij werfsituaties denken we vaak meteen aan infrastructuur en signalisatie, maar goede communicatie is minstens even cruciaal, zeker voor kinderen en jongeren. Voor jonge kinderen volstaat een klassiek aankondigingsbord vaak niet omdat ze minder tekst kunnen lezen.  

Informeer kinderen en jongeren op verschillende manieren: werk zoveel mogelijk visueel voor jongere kinderen, maak aankondigingsborden eenvoudig, eventueel met een apart bord voor kinderen op ooghoogte, en werk samen met scholen en jeugdverenigingen, zeker bij langdurige werven. Zij kunnen kinderen, jongeren en ouders meer specifiek informeren via smartschool, in de klas of tijdens activiteiten.