De manier waarop jongeren zich zelfstandig verplaatsen (autonome mobiliteit) verschilt fundamenteel van die van volwassenen. Voor jongeren is "onderweg zijn" méér dan een functionele rit. Het is een kans om te leren, te spelen en te ontdekken. Wat komt er kijken bij de zelfstandige verplaatsingen van jongeren in hun dagelijks leven? En is onze omgeving geschikt voor deze beleving en hun steeds groter wordende actieradius?
Autonome mobiliteit
Autonome mobiliteit is de zelfstandige verplaatsing van kinderen en jongeren in de publieke ruimte. Dat kan te voet, met de fiets, met het openbaar vervoer, en alleen of in groep zijn. De beleving van mobiliteit en de actieradius van jongeren verschilt van die van volwassenen. Voor volwassenen is mobiliteit vaak vooral een functionele verplaatsing, maar voor jongeren is het veel meer dan dat. Onderweg zijn is een kans om te babbelen, te zien, te spelen en te ontdekken.
Door het ervaren van de zelfstandige mobiliteit breiden jongeren geleidelijk aan hun vertrouwde leefwereld uit en, dus ook hun actieradius. Zelfstandig onderweg zijn is ook een continu leerproces waarin ze verschillende vervoersmiddelen, routes en verkeerssituaties leren kennen en hanteren. Onveilige situaties of onduidelijke infrastructuur kunnen hun keuzes beperken, en zo ook hun actieradius beïnvloeden.
Omdat de huidige omgeving vaak onvoldoende aansluit bij dit perspectief en leerproces, is autonome mobiliteit een belangrijk onderwerp. Kind & Samenleving introduceerde twee projecten die een dieper inzicht verwerven in de behoeften en uitdagingen van jongeren op het vlak van autonome mobiliteit en helpen om concrete stappen te zetten naar een meer inclusief en duurzaam mobiliteitsbeleid: Jonge Wegweters en de Grote Sprong.
Jonge Wegweters
Jonge Wegweters is een toolbox die speciaal ontwikkeld is voor steden en gemeenten om jongeren tussen 16 en 21 jaar te betrekken bij het lokale mobiliteitsbeleid. Samen met jongeren uit de derde graad secundair onderwijs, de jeugdraad of een samengestelde focusgroep breng je met de toolbox de mobiliteitsbeleving en het verplaatsingsgedrag van jongeren in je stad, gemeente of regio in kaart.
Het doel van de toolbox is om samen met leerlingen uit de derde graad van het secundair onderwijs het verplaatsingsgedrag van jongeren in kaart te brengen. Deze data vormen de basis voor een participatietraject dat resulteert in aanbevelingen voor een duurzaam mobiliteitsbeleid op maat van jongeren. Met het stappenplan en de participatieve methodieken van Jonge Wegweters werk je samen aan concrete en gedragen aanbevelingen die op het einde van de rit worden voorgesteld aan het college van burgemeester en schepenen.
Jonge Wegweters
Wil je meer te weten komen? Surf hier naar de Jonge Wegweters website!
De Grote Sprong
De overgang van de lagere naar de middelbare school is een grote verandering voor jongeren, die vaak gepaard gaat met een grotere zelfstandigheid en een veranderende actieradius. In deze periode worden tieners geconfronteerd met nieuwe scholen, vrienden en omgevingen, wat ook een impact heeft op hun mobiliteitsgedrag. Waar verplaatsingen in de lagere school vaak nog onder begeleiding plaatsvinden, wordt er in het secundair onderwijs vaker verwacht dat jongeren zich zelfstandig verplaatsen. Dit brengt nieuwe uitdagingen en maar ook kansen met zich mee op het gebied van vervoerskeuze, routeplanning en omgaan met het verkeer.
Het project 'De Grote Sprong' richt zich specifiek op deze cruciale mobiliteitstransitie. Door middel van proeftuinen met jongeren en een diepgaande bevraging van ouders, onderzoekt dit project de ervaringen, bezorgdheden en veranderingen in het verplaatsingsgedrag van tieners in deze overgangsperiode van het lager onderwijs naar het middelbaar. Het doel is om inzicht te verwerven in de factoren die hun keuze voor autonome en duurzame mobiliteit beïnvloeden en de uitdagingen die zij hierbij ervaren. Uiteindelijk is het doel van 'De Grote Sprong' om praktische tools, aanbevelingen en campagnemateriaal te creëren die scholen, gemeenten en ouders kunnen ondersteunen om deze belangrijke stap naar meer zelfstandige mobiliteit voor jongeren te ondersteunen.
De Grote Sprong
Hier kan je meer te weten komen over De Grote Sprong
